Thuế GTGT giảm còn 8% đến hết 31/12/2026 giúp giảm chi phí nhưng lại làm khâu xuất hóa đơn dễ sai hơn: doanh nghiệp bán nhiều mặt hàng phải áp đúng 8% hay 10% cho từng dòng. Bài viết chỉ ra vì sao lỗi áp sai thuế suất hay xảy ra và cách gán thuế suất theo danh mục hàng hóa để không phụ thuộc trí nhớ người xuất hóa đơn.
Vì sao giảm thuế GTGT 8% lại làm khâu xuất hóa đơn dễ sai hơn?
Theo chính sách hiện hành, thuế GTGT giảm từ 10% xuống 8% cho phần lớn hàng hóa, dịch vụ từ 1/7/2025 đến hết 31/12/2026; một số nhóm không thuộc diện giảm như viễn thông, tài chính - ngân hàng, bất động sản, hàng chịu thuế tiêu thụ đặc biệt (Cổng Thông tin điện tử Chính phủ, 2025).
Vấn đề nằm ở chỗ "phần lớn" không phải "tất cả". Một doanh nghiệp thương mại có thể bán song song mặt hàng được giảm và mặt hàng bị loại trừ:
- Cùng một hóa đơn có dòng 8%, có dòng 10%; người xuất phải nhớ đúng từng mã hàng.
- Nhân viên mới hoặc người làm thay ca dễ áp theo thói quen "tất cả 8%".
- Khi hóa đơn điện tử kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, sai thuế suất dễ bị phát hiện khi đối chiếu bằng dữ liệu.
Áp sai thuế suất gây rắc rối gì cho kế toán?
Một dòng sai kéo theo một chuỗi việc: lập hóa đơn điều chỉnh hoặc thay thế, điều chỉnh kê khai, dò lại doanh thu và thuế đầu ra của kỳ, giải trình khi có yêu cầu. Với doanh nghiệp bán lẻ, bán nhiều kênh cùng lúc, số hóa đơn mỗi ngày lớn, tỷ lệ sai chỉ cần vài phần trăm là cuối kỳ đã mất nhiều ngày xử lý.
Rủi ro còn tăng khi cơ quan thuế chuyển sang quản lý bằng dữ liệu theo Luật Quản lý thuế mới: số liệu bán hàng và hóa đơn được đối chiếu tự động, sai lệch hiện ra nhanh hơn trước.
Làm sao áp đúng 8% hay 10% mà không phụ thuộc trí nhớ?
Nguyên tắc: đưa thuế suất về danh mục hàng hóa, không để ở thao tác xuất hóa đơn.
- Rà soát danh mục hàng hóa một lần, đối chiếu với danh mục loại trừ của chính sách, gán thuế suất cho từng nhóm hàng.
- Hệ thống bán hàng - hóa đơn lấy thuế suất tự động theo mặt hàng; người xuất chỉ chọn hàng, không chọn thuế.
- Phân quyền: chỉ người phụ trách được sửa thuế suất trong danh mục, tránh sửa tay từng hóa đơn.
- Cuối 2026 khi chính sách hết hiệu lực, cập nhật danh mục một lần để quay về 10%, tương tự cách cập nhật biểu thuế TNCN mới vào bảng lương một chỗ thay vì sửa từng file.
Tình huống minh hoạ: Một doanh nghiệp phân phối hàng tiêu dùng (ví dụ minh hoạ) có hơn một nghìn mã hàng, trước đây để nhân viên tự chọn thuế suất khi xuất hóa đơn, mỗi tháng đều phát sinh hóa đơn điều chỉnh do áp nhầm. Sau khi gán thuế suất theo danh mục trên hệ thống, hóa đơn lấy thuế tự động, số hóa đơn phải điều chỉnh giảm hẳn và kế toán không còn phải dò từng dòng cuối kỳ (minh hoạ định tính, không phải số liệu khách hàng thật).
Nguồn tham khảo: Giảm thuế giá trị gia tăng từ 01/7/2025 đến hết 31/12/2026 - Báo Chính phủ; Quy định về giảm thuế GTGT 2026 - Thư viện Pháp luật.
Nếu doanh nghiệp của bạn vẫn đang gán thuế suất thủ công khi xuất hóa đơn, Smartcore có thể cùng bạn rà soát danh mục hàng hóa và demo luồng xuất hóa đơn tự áp thuế suất phù hợp với mô hình của bạn.